facebooktwitteryoutube

ΕΚΔΡΟΜΗ- ΚΟΖΑΝΗ

Feb 28th - All Day

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Αναχώρηση στις 6.30 με κατεύθυνση την Κοζάνη Στην διαδρομή μας θα επισκεφθούμε στο χωριό Μηλιά  όπου θα δούμε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας .

.jpg

Επειδή ο χρόνος είναι περιορισμένος προκειμένου να επισκεφθούμε το Μουσείο καλό να έχετε (σάντουιτς κ.α). Θα συνεχίσουμε για τα Σιάτιστα  εκεί θα πεζοπορήσουμε στο μονοπάτι των καβαλάρηδων Ω.Π 2.30 - Μ.Δ 5.700μ –ΥΔ 138 ανάβαση- 428 κατάβαση εύκολη διαδρομή για όλους.

 Όσοι δεν πεζοπορήσουν θα περιηγηθούν την πόλη.Αργά το απόγευμα  θα καταλήξουμε στην Κοζάνη  όπου θα διανυκτερεύσουμε στο κέντρο της πόλης στο ξενοδοχείο ΚΑΤΕΡΙΝΑ

 ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

 Μετά το πρωινό  αναχώρηση στις 7.30 για να  επισκεφθούμε τον Αρχαιολογικό Χώρο της Αιανής .

 

.jpg

 

Θα συνεχίσουμε για να επισκεφθούμε  τα  Μπουχάρια στην περιοχή του  Μικροβάλτου 

 

.jpg

και θα καταλήξουμε στο Βελβεντό . Εκεί  στη θέση Μετόχι η α ομάδα θα ξεκινήσει την πεζοπορία  για το χωριό Καταφύγιο  με επιστροφή ΩΠ 5.30

 

 .jpg

 

 

Η β ομάδα θα πεζοπορήσει   στον φαράγγι του σκεπασμένου ΩΠ 1.30 .

 .jpg

 Θα επισκεφθεί το Λαογραφικό  θα περιηγηθεί  το χωριό και με το πούλμαν θα μεταβεί στο χωριό Νεράιδα για φαγητό και καφέ. Το πούλμαν θα πάει στο Βελβεντό για να παραλάβει τους ορειβάτες  αφού θα έχουν γευματίσει  και όλοι μαζί θα επιστρέψουμε   στην Κοζάνη όπου θα παρακολουθήσουμε τις αποκριάτικες εκδηλώσεις.

 _2.jpg

.

ΚΥΡΙΑΚΗ 1 ΜΑΡΤΙΟΥ3

Μετά το πρωινό πεζοπορία από το αμαξοστάσιο του Δήμου Κοζάνης στον Προφ. Ηλία  και επιστροφή  ΩΠ 2 Στην συνέχεια :

 

 1.jpg

2.jpg

  • 11.00π.μ Ιστορική ξενάγηση στα αξιοθέατα της πόλης (Άγιος Νικόλαος, Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης, Αρχοντικό Λασσάνη ,  Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας) με τη διπλωματούχο ξεναγό κ. Έλενα Τσιόπτσια.

 3.JPG

 

 4.jpg

 5.jpg

 

 6.png

Παρέλαση αρμάτων και ομάδων μεταφιεσεμένων.

 Σημείο εκκίνησης Δημαρχείο   15.00.

Μετά το πέρας της παρέλασης, Κεντρική Πλατεία: Άναμμα Κεντρικού Φανού από τον Δήμαρχο Κοζάνης

18.00 Κεντρικοί πεζόδρομοι – κεντρική πλατεία: Παρέλαση ομάδας κρουστών «Batala Salonica».

 20.30 Άναμμα όλων των Φανών: Άη Δημήτρης, Άη Θανάσης, Αλώνια, Αριστοτέλης, Γιτιά, Κεραμαριό, Κόζιανη, Κρεβατάκια, Μπουγδανάθκα, Π. Μελάς, Πηγαδ’ απ’ του Κεραμαριό, Κασμιρτζήδις, Πλατάνια.

 Κ. ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΜΑΡΤΙΟΥ

Μετά το πρωινό αναχώρηση για τα χωριά  Πεντάλοφο και  Βυθό εκεί θα ακολουθήσει περιήγηση  και στην συνέχεια θα παρακολουθήσουμε  τα παραδοσιακά  δρώμενα .

Η Πεντάλοφος και ο Βυθός  είναι  μαστοροχώρια της Μακεδονίας βρίσκονται στο νότιο τμήμα του Βοΐου, κτισμένα αμφιθεατρικά ανάμεσα στις κορφές Γκραντίσκα και Ρουμάνι και πολύ κοντά στο σημείο όπου συναντιούνται οι νομοί Κοζάνης, Καστοριάς και Γρεβενών  όλη η περιοχή διαθέτει απίστευτο φυσικό κάλλος.

 

 .jpg

 

και επιστροφή στην Αθήνα

Αρχηγοί Παπαγεωργίου Γιώργος 6932215512 – Τσιρταβή Αθανασία 6936732069

Δηλώσεις συμμετοχής 2105224924-6957818001

Προκαταβολή 65 ευρώ στο λογαριασμό του συλλόγου  στην τράπεζα Πειραιώς  αριθ.  5066-070982-560   IBAN GR 40 0172 0660 0050 6607 0982-560  μέχρι τις  28-1-2020

Κόστος εκδρομής : 190  ευρώ τα μέλη, 210 ευρώ τα μη μέλη σε δίκλινο δωμάτιο

Διαφορά μονόκλινου 120 ευρώ  Στην τιμή περιλαμβάνονται:

Διαμονή στο ξενοδοχείο ΚΑΤΕΡΙΝΑ 3 αστέρων με πρωινό

Μετακινήσεις με το πούλμαν 

Δεν περιλαμβάνει: Είσοδοι σε μουσεία.

 

 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

 ΜΗΛΙΑ -ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Μοναδικά ευρήματα φέρνουν διαχρονικά στο φως την προϊστορία των Γρεβενών. Το 1997, από  ομάδα ανασκαφών ανακαλύφθηκε το πρώτο ζευγάρι χαυλιοδόντων εντυπωσιακού μεγέθους (μήκους 4,39μ.), οι οποίοι ήταν οι μεγαλύτεροι του συγκεκριμένου είδους που βρέθηκαν στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και πιθανόν στον κόσμο, σύμφωνα με στοιχεία από το βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες. Η συνέχιση της έρευνας έφερε στο φως την κάτω γνάθο του ζώου, από τις πληρέστερες του είδους στην Ευρώπη, καθώς και οστά από τον υπόλοιπο σκελετό του. Το 2007, τα λείψανα ενός ακόμα απολιθωμένου ζώου υπερτόνισαν το διεθνές κυρίως ενδιαφέρον της περιοχής για τη σπουδαιότητα της περιοχής της Μηλιάς. Οι χαυλιόδοντες του ζώου, μήκους πέντε μέτρων, αποτελούν, χωρίς αμφιβολία τους μεγαλύτερους που έχουν βρεθεί στον κόσμο, ενώ ο εντοπισμός της κάτω γνάθου και μεγάλου μέρους του σκελετού του ζώου καθιστά το εύρημα εξαιρετικά σημαντικό για την έρευνα, καθώς παρέχει μοναδικά στοιχεία για την εξέλιξη, την παλαιοβιολογία και την εξέλιξη του συγκεκριμένου είδους, σε παγκόσμια κλίμακα.

 ΜΠΟΥΧΑΡΙΑ

Τα Μπουχάρια  είναι φυσικές γεωμορφές που προήλθαν από τη διάβρωση του εδάφους σε διάστημα χιλιάδων χρόνων. Έχουν το σχήμα χωμάτινης κολόνας και αποτελούνται από άμμους, κροκάλες, μάργες και αργίλους, με πιθανή "συγκολλητική" ύλη οξείδια του σιδήρου και διοξείδιο του πυριτίου. Την κορυφή των κολόνων αυτών καλύπτει μια σχιστολιθική πλάκα που "έπαιξε" το ρόλο της ομπρέλας στην εξέλιξη του σχηματισμού. Ανέρχονται σε αριθμό περί τους είκοσι (20) και το ύψος τους ποικίλει από 2 μέχρι 6 μέτρα .Είναι μοναδικά στον ελλαδικό χώρο. Το όνομα της τοποθεσίας «Μπουχάρια»  προέρχεται από το σχήμα των σχηματισμών που θυμίζουν καμινάδες, καθότι «μπουχάρι» στην τοπική διάλεκτο λένε την καμινάδα.

ΚΟΖΑΝΗ

Ιστορικό-Λαογραφικό Μουσείο

Σε ένα πανέµορφο κτήριο στο κέντρο της πόλης, το οποίο εξωτερικά υµνεί την παραδοσιακή µακεδονίτικη αρχιτεκτονική, στεγάζεται το Ιστορικό-Λαογραφικό Μουσείο καθώς και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Περνώντας την πόρτα του, το εσωτερικό του εντυπωσιάζει µε τη µοντέρνα του δοµή µε κυρίαρχη την εσωτερική αυλή γύρω από την οποία µία σκάλα οδηγεί τον επισκέπτη σε 6 ορόφους µε συλλογές.

Σε αυτές συγκαταλέγονται το ιστορικό και το λαογραφικό τµήµα, τα «καταστήµατα» που παρουσιάζουν την εµπορική ζωή της πόλης διαχρονικά, το χοροστάσι, το εκκλησάκι, καθώς και το παλιό σπίτι µε αντικείµενα που µας µυούν στη διαδροµή της Κοζάνης και την καθηµερινότητα των κατοίκων της στο πέρασµα των χρόνων.

Αρχαιολογική συλλογή

Σε ένα υπέροχο νεοκλασικό, το Παναγιωτίδειο Αρχοντικό, στεγάζεται η Αρχαιολογική Συλλογή της Κοζάνης µε εξαιρετικά εκθέµατα. Η λειτουργία της πάει πίσω στο 1989 και στα αντικείµενα που διαθέτει περιλαµβάνονται σπουδαία ευρήµατα από τους προϊστορικούς µέχρι τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους από διάφορες θέσεις της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης, ενώ µερικά από αυτά που τραβούν όλα τα βλέµµατα είναι η χρυσή δίδυµη πόρπη από τάφο του 4ου αιώνα π.Χ. από την Απιδέα, τα κτερίσµατα από τάφο στη Νεκρόπολη Κοζάνης, η επιγραφή µε επιστολή του Φιλίππου Ε’ από την Κοιλάδα Κοζάνης και πολλά ακόµα

Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη

Με παρελθόν που ανάγεται στον 17ο αιώνα, η πορεία της ταυτίζεται µε εκείνη της πόλης της Κοζάνης και αποτελεί µία από τις µεγαλύτερες ιστορικές βιβλιοθήκες στην Ελλάδα. Περιλαµβάνει περισσότερα από 120.000 τεκµήρια, εκατοντάδες χειρόγραφα και κειµήλια που φτάνουν µέχρι και τον 11ο αιώνα, πάνω από 10.000 παλαίτυπα, φωτογραφική και αρχαιολογική συλλογή, πίνακες ζωγραφικής, τη βιβλιοθήκη Ψαριανού και συλλογή χαρτών. Από τον Ιανουάριο του 2017 µετεγκαθίσταται σε ένα νέο σύγχρονο κτήριο 6.800 τ.µ., το οποίο φιλοξενεί µεταξύ άλλων αίθουσες αρχείων και συλλογών, µουσείο, αναγνωστήρια, τµήµα δανεισµού και αµφιθέατρο

Αρχοντικό Λασσάνη

Δεσπόζει στο κέντρο της πόλης και είναι ένα διατηρητέο κτήριο-στολίδι του 1750, όπου έζησε ο λόγιος, πολιτικός, στενός συνεργάτης του Αλ. Υψηλάντη και αγωνιστής του 1821 Γεώργιος Λασσάνης. Η αστική αρχιτεκτονική της εποχής γίνεται φανερή ακόµα και σήµερα σε αυτό το αρχοντικό χάρη στις εργασίες αποκατάστασης, ενώ στους χώρους του στεγάζεται η Δηµοτική Χαρτοθήκη, η οποία φιλοξενεί τη δωδεκάφυλλη Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή (1796-1797) και τον τετράφυλλο παγκόσµιο χάρτη του Άνθιµου Γαζή (1800).

ΒΕΛΒΕΝΤΟ

Το Βελβεντό,  είναι χτισμένο στους πρόποδες των Πιερίων (υψόμετρο 420), στην κατάφυτη από ροδακινιές και μηλιές κοιλάδα του Aλιάκμονα.Ο οικισμός, με διατηρητέα κτίρια μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής στο ιστορικό κέντρο του, παρουσίασε οικονομική και πνευματική άνθηση στα χρόνια της Tουρκοκρατίας. Eδώ γεννήθηκαν, μεταξύ άλλων, ο αρχιτέκτονας – πολεοδόμος Σταμάτης Kλεάνθης (1802-1862), ο οποίος εκπόνησε μαζί με το γερμανό μηχανικό Εδουάρδο Σάουμπερτ, φίλο και συνεργάτη του, το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της νεότερης Aθήνας κατά τα έτη 1832-1833, και ο παιδαγωγός Xαρίσιος Παπαμάρκου (1844-1906).

Όψεις της προβιομηχανικής κοινωνίας του Βελβεντού (τέλη 19ου-αρχές 20ού αιώνα) παρουσιάζουν τα εκθεσιακά αντικείμενα του Λαογραφικού Μουσείου, που στεγάζεται σε αναστηλωμένο αρχοντικό, διατηρητέο μνημείο, που οικοδομήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Τα εκθέματα σχετίζονται με την παραδοσιακή κατοικία και το νοικοκυριό, την καθημερινή και την εορταστική ζωή, την ένδυση, τις αγροτικές, τεχνικές και επαγγελματικές ασχολίες.

Αξιόλογο θρησκευτικό μνημείο του Βελβεντού είναι η εκκλησία της πολιούχου, Κοίμησης της Θεοτόκου (η τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική του 1804, που κατέχει τη θέση παλαιότερου ναού, διαθέτει αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο και τοιχογραφίες, καθώς και πυργοειδές καμπαναριό του 1873), όπως και οι ναοί του Αγίου Μηνά (με τοιχογραφίες 12ου/13ου και 15ου αιώνα) και του Αγίου Νικολάου (με τοιχογραφίες 16ου αιώνα και ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1591).

 ΦΑΡΑΓΓΙ ΣΚΕΠΑΣΜΕΝΟΥ

Ένα από τα πιο όμορφα και δημοφιλή φαράγγια της Μακεδονίας που κινείται μέσα στην οργιαστική βλάστηση σχηματίζοντας μια σειρά από εντυπωσιακούς καταρράκτες.

Το φαράγγι Σκεπασμένο ή Σκεπασμένου βρίσκεται στις δυτικές πλαγιές των Πιερίων στα αντολικά του νομού Κοζάνης, κοντά στο Βελβεντό. Αναφέρεται και ως φαράγγι των «Εννιά Πιερίδων Μουσών», ενώ η ονομασία «Σκεπασμένο» προήλθε από ένα σημείο του φαραγγιού, όπου το ρέμα που το διασχίζει κρύβεται μέσα στη γη. Το φαράγγι έχει δημιουργηθεί από τα νερά του ρέματος της Λάφιστας, ή αλλιώς Λαφόρεμα, το οποίο ξεκινάει από το χωριό Καταφύγι και καταλήγει στη τεχνητή λίμνη Πολυφύτου η οποία βρίσκεται περίπου 600 μέτρα από την είσοδο του φαραγγιού. Έχει μήκος περίπου 8 χιλιόμετρα και κατεύθυνση από τα ανατολικά προς τα δυτικά και καλύπτει μια υψομετρική διαφορά που ξεκινάει από τα 450 μέτρα και φτάνει τα 1.350 μέτρα. Στην είσοδο του φαραγγιού έχει δημιουργηθεί ένας χώρος αναψυχής και ένα διαμορφωμένο μονοπάτι σας οδηγεί πιο ψηλά. Στο κατώτερο τμήμα του μονοπατιού, σχηματίζεται ένας καταρράκτης ύψους 40 μέτρων περίπου, με δύο ενδιάμεσες βαθμίδες. Η πεζοπορεία αποκαλύπτει μια σειρά από δέκα εντυπωσιακούς καταρράκτες που δημιουργούν περίπου είκοσι φυσικές λίμνες και ερείπια παλιών νερόμυλων, ενώ το πυκνό δάσος και τα ψηλά βράχια συμπληρώνουν το μαγευτικό τοπίο της περιοχής.

Η βλάστηση γύρω από το φαράγγι είναι τόσο πυκνή που είναι κυριολεκτικά αδιάβατη. Το παρόχθιο δάσος περιλαμβάνει είδη, όπως πλατάνια, ιτιές και φράξους, ενώ οι πλαγιές καλύπτονται από θαμνώδη βλάστηση με είδη, όπως οστριές, γαύρους, κράτεγους, αγριοφουντουκιές, βελανιδιές, κ.ά. Στα πιο ψηλά σημεία ξεκινάνε πυκνά ελατοδάση. Στο περπάτημα του μπορεί κανείς να συναντήσει πολλά ενδιαφέροντα είδη της χλωρίδας.

H ορνιθοπανίδα της περιοχής είναι ιδιαίτερα πλούσια κάτι που ενισχύεται από την γειτνίαση με τη τεχνητή λίμνη Πολυφύτου, αλλά και τα γύρω χωράφια. Από τα αμφίβια εδώ ζούνε σαλαμάνδρες, γραικοβάτραχοι, βαλκανοβάτραχοι, φρύνοι, πρασινόφρυνοι και δεντροβάτραχοι.

Η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει είδη όπως, μεσογειακές χελώνες, κονάκια, τρανόσαυρες, πρασινόσαυρες, σιλιβούτια, τοιχογουστέρες, νερόφιδα, λιμνόφιδα, στεφανοφόρους, εφιούς, σαΐτες, σαπίτες, αγιόφιδα και κοινές οχιές.

 Στους λόφους γύρω από το φαράγγι συχνά κάνουν την παρουσία τους κοπάδια από λύκους. Η πανίδα των θηλαστικών συμπληρώνεται με αγριόγατους, αγριόχοιρους, νυφίτσες, κουνάβια, ασβούς, αλεπούδες, λαγούς,  και σκίουρους, ενώ στα πιο δύσβατα σημεία του φαραγγιού ζούνε λίγες βίδρες.

ΛΙΜΝΗ  ΠΟΛΥΦΥΤΟΥ

Η λίμνη Πολυφύτου είναι τεχνητή λίμνη του ποταμού Αλιάκμονα, στο νομό Κοζάνης. Σχηματίστηκε το 1973, μετά την κατασκευή του ομώνυμου φράγματος (Πολυφύτου) στον ποταμό και καλύπτει έκταση 73 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η λίμνη αποτελεί ιδιοκτησία της ΔΕΗ, έχει παραχωρηθεί όμως στους γύρω κατοίκους προς αλιευτική και οικοτουριστική εκμετάλλευση. Διασχίζεται από την Υψηλή Γέφυρα Σερβίων και τη μικρότερη Γέφυρα Ρυμνίου. Η μεγαλύτερη έκταση της τεχνητής λίμνης (περίπου 70%) βρίσκεται στην επικράτεια του Δήμου Σερβίων.

Στα νερά της λίμνης έχουν καταγραφεί 17 είδη ψαριών του γλυκού, ενώ στο Δέλτα του ποταμού Αλιάκμονα απαντώνται και πολλά ευρύαλα είδη. Η περιοχή του ταμιευτήρα Αλιάκμονα είναι σημαντικός βιότοπος για τα αρπακτικά πουλιά, διότι τους προμηθεύει τροφή, φώλιασμα και καταφύγιο. Η περιοχή χρησιμοποιείται επιπλέον και από μεταναστευτικά είδη σαν χειμερινό καταφύγιο. Αναφέρονται επίσης αρκετά είδη ερπετοπανίδας, ενώ σε ότι αφορά την πανίδα των θηλαστικών στη λίμνη και γύρω απ’ αυτήν, έχουν αναφερθεί 10 διαφορετικά είδη θηλαστικών.[1]

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΙΑΝΗΣ

  Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής αποτελεί σήμερα ένα σύγχρονο ερευνητικό ίδρυμα πανελλήνιας  σημασίας και εμβέλειας.

 Η έκθεση των σημαντικότατων αρχαιολογικών ευρημάτων της αρχαίας Αιανής περιλαμβάνεται σε έξι αίθουσες ευρήματα από την Αιανή, ενώ η 7η προορίζεται για προσωρινές εκθέσεις.

 Περιλαμβάνει  ευρήματα από τις ανασκαφές των νεολιθικών οικισμών της Αιανής και αυτών της Εποχής του Χαλκού. Εκτίθενται αντιπροσωπευτικά αγγεία από τη μεγάλη συλλογή των αμαυρόχρωμων και μυκηναϊκών αγγείων της Αιανής, καθώς και οι δύο ταφές του ίδιου νεκροταφείου με έντονα μυκηναϊκό χαρακτήρα. Την Ύστερη Εποχή του Χαλκού διαδέχεται η Εποχή του Σιδήρου με τη χαρακτηριστική κεραμεική και κυρίως με τα περίτεχνα κοσμήματα, γνωστά ως «μακεδονικά χαλκά». Εκτίθενται επίσης  ευρήματα των ιστορικών χρόνων από την αρχαία πόλη της Αιανής. Τον επισκέπτη υποδέχεται το μαρμάρινο άγαλμα της Νίκης, ακρωτήριο κτηρίου της πόλης, ακολουθεί μετά το χάλκινο αγαλμάτιο της πεπλοφόρου από το τοπικό εργαστήριο. Στις επόμενες προθήκες ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει τη χρονολογικά την εξέλιξη της πόλης μέσα από την κεραμεική της, από τα αρχαϊκά έως και τα ελληνιστικά χρόνια. Ακόμη εκτίθενται ευρήματα που σχετίζονται με τον δημόσιο και ιδιωτικό βίο κατά θεματικές ενότητες, όπως η κατοικία - η ενδυμασία και η υφαντική, ο καλλωπισμός, οι λατρείες, ο οπλισμός, τα νομίσματα, ο αθλητισμός.Επίσης χρυσά και αργυρά κοσμήματα και  ευρήματα από την νεκρόπολη των αρχαϊκών και κλασικών χρόνων αντικείμενα από τα νεκροταφεία του 4ου αι. π.Χ., των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων.

 ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ

 Ο Πεντάλοφος Κοζάνης, το μεγάλο κεφαλοχώρι του Βοΐου που απλώνεται στις πλαγιές της Πίνδου, σε υψόμετρο 1060 μέτρων. Το παλιό όνομα του χωριού ήταν Ζουπάνι, ενώ η σύγχρονη ονομασία προήλθε από τους πέντε λόφους που περικλείουν τον οικισμό.

Οι Ζουπανιώτες ήταν άριστοι τεχνίτες της πέτρας, κτιστάδες, πελεκητές, καλφάδες, περιζήτητοι σε όλη την επικράτεια της τότε οθωμανικής αυτοκρατορίας. Έκτισαν μερικά από τα ομορφότερα χωριά και εκκλησιές του Πηλίου, αλώνιζαν όλη την Ελλάδα οργανωμένοι σε σινάφια και συντεχνίες και μιλούσαν τη δική τους γλώσσα, τα Κουδαρίτικα.

Είναι χαρακτηρισμένος ως Παραδοσιακός Οικισμός και διαθέτει περισσότερα από 500 πυργόσπιτα. Χωρίζεται σε δύο κύριες συνοικίες, την Κάτω, σκαρφαλωμένη στην απότομη πλαγιά της Γκραντίσκας και την Άνω, χτισμένη δίπλα στο καστανόδασος του Ρουμανιού. Ακριβώς στο κέντρο βρίσκεται η πλατεία με τα καταστήματα, η περίφημη Λόντζια. Είναι δομημένο αμφιθεατρικά, με το υψόμετρό του να κυμαίνεται από 950 μέχρι 1.100 μέτρα. Την περίοδο της απελευθέρωσης από τους Τούρκους είχε  πληθυσμό 2.500 κατοίκους και είχε μετατραπεί σε μία ζωντανή ορεινή κωμόπολη. Σήμερα έχει 300 κατοίκους.

Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας το Ζουπάνι ήταν το σημαντικότερο κέντρο της βορειοανατολικής Πίνδου. Στα χρόνια της Επανάστασης εδώ δρούσε ο Παύλος Μελάς, όπως και μέχρι εδώ έφταναν οι επιδρομές των Τουρκαλαβανών για να σκορπίσουν την καταστροφή και τελικά να κάψουν το χωριό το έτος 1829. Στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο αποτέλεσε το ορμητήριο του ελληνικού στρατού και την πολιτική και στρατιωτική έδρα της Αντίστασης της Δυτικής Μακεδονίας από τον Ιούνιο του έτους 1943 ως το τέλος της Κατοχής. Από εδώ πέρασε ο Δαβάκης, ο πρωταγωνιστής του έπους του ’40 και από εδώ ξεκινούσαν οι Γυναίκες της Πίνδου, φορτωμένες με πυρομαχικά στην ανηφόρα για το μέτωπο και τραυματίες στην επιστροφή. Εδώ γράφτηκε η πρώτη ήττα των κατακτητών. Βομβαρδίστηκε πολλές φορές από την ιταλική πολεμική αεροπορία, αλλά και από οβίδες όλμων κατά τον Εμφύλιο. Ως εκ θαύματος, γλίτωσε την πυρπόληση από τους Γερμανούς το έτος 1944 αν και υπήρξαν εκτελέσεις. Κάηκαν μόνο οι υποδομές των ανταρτών και το παλιό σχολείο, που ήταν ένα έργο τέχνης.

Σήμα κατατεθέν αποτελεί η Γκραντίσκα και ο Ι.Ν. του Αγ. Αχιλλείου. Η Γκραντίσκα  από το έτος 1346 είχε ξεκινήσει να λειτουργεί ως κάστρο, τμήματα του οποίου σώζονται ακόμη. Άλλωστε, η λέξη Γκραντίσκα σημαίνει μικρή πόλη – κάστρο.

Ο Ι.Ν. του Αγ. Αχιλλείου χτίστηκε το έτος 1742 από Ζουπανιώτες μαστόρους και φιλοτεχνήθηκε το 1774 από ζωγράφους των Χιονάδων της Ηπείρου. Το ιερό είχε ιστορηθεί νωρίτερα, το έτος 1744, από Γιαννιώτες ζωγράφους. Πρόκειται για ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό κτίσμα και ένα αριστούργημα της αγιογραφικής τέχνης. Σήμερα, έχει κηρυχτεί Διατηρητέο Μνημείο.  Καμάρι του φυσικού κόσμου που περιβάλλει τον Πεντάλοφο είναι για τους κατοίκους ο ορεινός όγκος του Προφήτη Ηλία, ο Αηλιάς ο Ζουπανιώτικος, το πυκνό καστανόδασος του Ρουμανιού, η κορυφή της Σπλήνας, οι ιαματικές πηγές στα Μπάνια και τα πευκοδάση της Πανούκλας.

Ο  ΒΥΘΟΣ

Κανένας άλλος οικισμός του Βοΐου δεν είναι χτισμένος σε τόσο απότομο και ορεινό τόπο όπως ο Βυθός, ο παλιός Ντόλος, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1025 μέτρων, αθέατος σχεδόν από παντού. Χωρίζεται σε δύο απομακρυσμένους μεταξύ τους μαχαλάδες, σα να πρόκειται για διαφορετικά χωριά. Ο Κάτω Βυθός, σε απόσταση μόλις ενός χιλιομέτρου από τον Πεντάλοφο, βρίσκεται πραγματικά βυθισμένος σε μια απότομη ρεματιά, πολιορκημένος από την πυκνή βλάστηση του καστανόδασους του Σιούτσι, όπου υπάρχει μία υπεραιωνόβια καστανιά. Αντίθετα, ο Επάνω Βυθός κρέμεται από τους θεόρατους βράχους που σχηματίζει το Καραούλι, οι οποίοι υψώνονται κατακόρυφα σε ύψος διακοσίων μέτρων, προστατεύοντας, ή απειλώντας τον. Εδώ βρίσκεται η κεντρική πλατεία, ο Μάρμαρος. Είναι ένα μεγάλο σε έκταση μαστοροχώρι, με 200 σπίτια, τα περισσότερα πέτρινα. Ο πληθυσμός του στη δεκαετία του ‘40 ΄ήταν  800 κάτοικοι ενώ σήμερα μόλις 100. Χαρακτηριστικές είναι οι αναβαθμίδες τριγύρω, οι πεζούλες που φτιάχνονταν με σκοπό την ισοπέδωση του εδάφους ώστε να καλλιεργηθεί. Το ιδιαίτερο της τοποθεσίας προσέλκυσε πληθυσμούς από τα κατεστραμμένα Παλιοχώρια, της Ηπείρου.  Τον Ιούλιο του έτους 1944 η ομοψυχία των κατοίκων και η προσφορά τους στον αγώνα της εθνικής αντίστασης  οδήγησε στην πυρπόληση του από τους Γερμανούς.  Στο παλιό σχολείο λειτουργεί από το 2013 Μουσείο Ιστορίας – Λαογραφίας.

 

Tags: